Bülent Özel
İstanbul Bilgi Üniversitesi
Bilgisayar Bilimleri

http://cs.bilgi.edu.tr/~bulent


VMware: Linux'ta Windows Programlarınızı Koşan Sanal Makinanız

Elinizin altında her birinde farklı bir işletim sistemi yada sürümün koştuğu birden fazla PC'ye mi ihtiyaç  duyuyorsunuz?  Yoksa,  sözgelimi Linux altında 20 ayrı pencereyle bir takım işlerle iştigal etmekteyken kısa bir mola verip maalesef sadece Windows'da çalışan gözde oyununuzu oynamak mı istedeniz? Zira, bu durumda bilgisayarınızı yeniden başlatıp Windows'a geçmek ve dönüp kaldığınız yerden işinize devam etmek ölümcül bir karara bürünebilir. Böylesi bir senaryoda VMware size çok etkin bir çözüm sağlarken yukardaki talepleriniz hoş düşününüzün sadece bir parçası olabilir. Hele sık sık farklı işletim sistemi ve dağıtımları denemek isteyenlerdenseniz, VMware sizin ideal oyun sahanız olmaya aday.

Bu yazıda VMvare 4.0.5'in  temel özelliklerini, sistem gereksinimlerini, ana platform olarak Mandrake 9.2 altında kurulumu ve ayarlarından bahsedecek ve ayrıca kısa değerlendirmelerde bulunacağız. 

Temel Özellikleri

VMware, bir sanal makina yazılımı olup konuk işletim sisteminin ana makina işletim sistemi içinde koşmasına izin verir.  VMware ile konuk işletim sistemini aktif hale getirdikten sonra bu konuk işletim sistemine uygulama programları yükleyebilir ve onun desteklediği servisleri verebilirsiniz. Mesela, ana işletim sisteminiz Linux iken Windows 2000 yada Windows XP koşabilir ve Windows için geliştirilmiş herhangi bir uygulamayı konuk Windows platformunda çalıştırabilirsiniz. 

VMware, esasında bir sanal makine öykünücüsü (emulator, ing) olup temelde özel bir işletim sisteminden ziyade makinenin kendisine öykünür, böylece bu sanal makineye hangi işletim sistemi yükleyeceğiniz size kalmış bir seçenek haline gelir.  Diğer bir deyişle, bu program BIOS'u da dahil olmak üzere bir bilgisayarı bütünüyle taklit eder.

Linux platformları için geliştirilen önceki PC öykünücüler gerek yavaş gerekse hatalı ve sorunlu oluşlarıyla kullanışsızlardı. Oysa, bu yeni VMware 4.0.5 sürümü konuk sistemler arasında hem klasör paylaşımına izin vermekte hem de sürükle ve bırak özellikleri barındırmaktadır. Ayrıca, konuk Windows işletim sistemleri için çok daha az belleğe ihtiyaç duyarak hızlı, sağlam, ve etkileyici bir yazılım niteliği kazanmıştır.

Sistem ve Donanım Gereksinimleri

Bilgisayrınızda bulunması tavsiye edilen donanım özellikler:
Desteklenen Başlıca Sistemler:

Fakat konuk işletim sistemleri yukardakilerle sınırlı olmayıp BeOS hariç tüm konuk platformlarda çalışmak mümkün kılınmıştır.

Kurulumu ve Ayarları

Bu bölümde tartıştığımız kurulum ve ayarlar Mandarke 9.2 ana makina üstünde Windows XP konuk işletim sistem ile sınırlı olup diğer konfigürasyonlar için www.vmware.com'u ziyaret etmenizi tavsiye ederiz.

VMware 4.0.5 Terminalini Mandrake 9.2 ana platformumuza kurarken aşağıdaki sırayı takib edeceğiz:

    a. VMware Terminalinin yüklenmesi
    b. VMware Terminalinin başlatılması ve Seri Numarasının girilmesi
    c. 'New Virtual Machine Wizard' büyücüsü ile Sanal Makinanın yaratılması
    d. Konuk İşletim Sisteminin Sanal Makinaya yüklenmesi
    e. Performans güçlendirici 'VMware Tools' paketinin Sanal Makinanıza yüklenmesi
    f. Sanal Makinanızın diğer ayarları ve kullanıma başlanması.

Kuruluma başlamadan önce VMware yazılımını www.vmware.com sitesinden indirmeniz  gerekmektedir. Ücretsiz deneme kullanımı için ihtiyaç duyacacağınız seri numarası e-posta kutunuza iletilecektir.

VMware Terminalinin Yüklenmesi:
  1. Sisteme kullanıcı adınızla girip yükleyeceğiniz dosyanın hazır olduğundan emin olun. Figür 1'deki basamakları takib etmeden önce sisteme root olun daha sonra  tar komutu ile arşivi açın.
  2. Şimdi yine Figür 1' de görüldüğü gibi ./vmware-install.pl komutu ile yükleme dosyasını çalıştırın. Doğru dizinde olduğunuzdan emin olun. Bu aşamada özel bir durum olmadıkça önerilen seçenekleri kabul ederek ilerleyin.  Bu özel durum VMware, Mandrake 9.2'deki eksik "kernel-source"  paketini aradığında ortaya çıkacaktır. Bunun için Mandrake 9.2'nin çalıştığı 2.4.22-10mdk çekirdek kaynak kodunu yüklemeniz gerekecektir.  Bu kaynak kodunu  www.rpmfind.com dan 'kernel-source-2.4.22-10mdk.i586.rpm'olarak indirip yükleyebilirsiniz. Şayet başka bir Linux dağıtımında çalışıyor ve benzer bir problemle karşılaşıyorsanız sistem çekirdiğine uygun <kernel-source---.rpm> paketini bulup yüklemeniz gerekecektir.
  3. Problemsiz bir kurulum programı terminalin başarıyla yüklendiği mesajını verecektir. Bu aşamada root hesabından exit komutu ile çıkmayı unutmayın.
Figure 1                Figür 1: VMware Terminalinin Yüklenmesi.



VMware Terminalinin Başlatılması ve Seri Numarasının Girilmesi:
  1. İlk yapacağımız iş VMware Terminalini vmware komutu ile çalıştırmak olacaktır. Karşınıza Figür 2'deki gibi bir pencere çıkmalı.
  2. Şimdi Help> Enter Serial Number... menüsünden size email ile ulaşan seri numarasını Figür 3'deki gibi girin. Karşınıza çıkacak olan mesajla Wmware Terminalini başarıyla aktive ettiğinizi öğreneceksiniz.


              Figür 2: VMware Terminalinin Çalıştırılması.

            Figür 3: Seri Numarasının Girilmesi.


'New Virtual Machine Wizard' Büyücüsü ile Sanal Windows XP Makinanın Yaratılması:
  1. File> New> New Virtual Machine .... menüsü ile büyücüyü aktif hale getirin. Karşınıza Figür 4'deki gibi bir pencere çıkacaktır. Burdan biz makinamız için Typical konfigürasyon  seçeneğini işaretledik. Şayet VMware'in belirlediğinden daha farklı bir bellek ve disk ayarı diliyorsanız Custom seçeneğine başvurun.
  2. Bir sonraki adımda menüden kurmak istediğiniz işletim sistemini seçin. Biz Figür 5' de görüldüğü gibi Windows XP Professional'ı seçtik.
  3. Figure 6'dakine benzer şekilde konuk işletim sisteminiz için uygun klasör ve isim belirleyin.
  4. Sanal makinanız için ağ ayarlarını yapın. Olası seçenekleri Figure 7'de görebilirsiniz. Şayet bilgisayarınız internete bağlıysa bridged değilse host-only seçeneğini işaretleyin. Büyücü ile işiniz bittiğinde Figür 8' de görebileceğiniz gibi bir Konuk Sanal Makina konfigürasyonuna sahip olacaksınız.

            Figür 4: Konuk Makina için Uygun Konfigürasyonun Seçimi.

            Figür 5: Konuk Makinada Çalışacak İşletim Sisteminin Tayini.

            Figür 6: Konuk İşletim Sisteminin Adlandırılması ve Dosya Sistemine Eklenmesi.

            Figür 7: Konuk Makina için Uygun Ağ Bağlantısının Belirlenmesi

            Figür 8: Konuk Sanal Makina Konfigürasyon Özeti.


Konuk İşletim Sisteminin Sanal Makinaya Yüklenmesi:
  1. VMware Terminalinin çalışır durumda olduğundan emin iken yüklemek istediğimiz sistemin kurulum CD'sini makinaya yerleştirmemiz gerekecektir.
  2. Terminalden Power> Power On yada yeşil PLAY ikonu ile Konuk İşletim Sistemi yükleme ve kurulum işlemine Figür 9'da olduğu gibi başlamak mümkün olacaktır. Esasında bu adımda işlemler herhangi bir işletim sisteminin yüklenmesinden farklı değildir, bunu Figür 10'dan da anlayabiliyoruz.

                Figür 9: Windows XP İşletim Sistemi için Disk Alanı Tayini.

            Figür 10: Windows XP'nin Kurulumu.


Performans güçlendirici 'VMware Tools' Paketinin Windows XP Sanal Makinanıza Yüklenmesi:

  1. VMware Terminaliniz ve Konuk İşletim Sisteminiz aktifken File> Install VMware Tools.... menüsü ile yükleme işlemine başlayabilirsiniz.
  2. Bundan sonraki tüm adımlar Figür 11 ve Figür 12'den  de anlaşılacağı üzere Konuk İşletim Sistemininiz içerisinde gerçekleşecektir. Bu araçların yüklenmesi ile, mesela, Konuk Makina ile ana platform arasındaki geçişlerde kolaylıkları veya konuk sistem için ekran çözünürlüğünü destekleyecek yetenekler sağlanır.


                Figür 11: VMware Araçlarının Konuk Windows XP Makinasına Yüklenmesi.

            Figür 12: Windows XP'de WMware Tools Büyücüsü.


Figüre 13 ve Figür 14 de Windows XP deki kimi uygulamaları görürken, Figür 15 ve Figür 16 sırasıyla makinamızdaki RedHat 9.0 ve SuSe 8.2 konuk sistemlerini örneklemekte. VMware Tools'un Linux sistemlere yüklenmesinde text modunda olmanız gerektiğine dikkat etmekte fayda var.


            Figür 13: Konuk Windows XP'de Outlook Express.


            Figür 14: Konuk Makinada Uygulama Örnekleri.


                Figür 15: RedHat 9.0'lı  Konuk Makina.

            Figür 16: Konuk SuSe 8.2 Açılışı.


Kullanım Alanları

Yukarıda bahsettiklerimizin yanısıra VMware'in daha enteresan uygulama alanları da mevcut. 

Öncelikle, kimi şirketler VMware'i bir test ortamı olarak kullanmaktalar: Bu şirketler, Çoklu İşletim Sistemli yazılımlarını test etmek istediklerinde,  her İşletim Sistemine bir fiziksel makina ayırmaktansa VMware Sanal Makinaları ile denemeler yaparak çok daha ucuz bir yöntemi tercih etmekteler; Bunun yanısıra, VMware ile birden fazla işletim sistemini farklı makinalardaymışçasına eş zamanlı çalıştırmaları, söz konusu şirketlere görece daha az karmaşık ağ senaryoların deneme amaçlı simülasyonu için ideal çözüm ortamı sağlamaktadır.  

Kimi başka firmalar ise Sanal VMware Makinalarının entegrasyonu ile daha ucuz Kesintisiz Eş Yük Paylaşımlı PC Kümeleri tasarlamaktalardır. Bu kümeler ile servis kalitesi ve performansı yüksek posta, dosya, ve bilgi bankası sunucusu hizmeti vermektedirler.

Sonuç Değerlendirme

Wine ve Wabi gibi benzer yazılımlar ile karşılaştırıldığında,  bu yazıda bahsettiğimiz tüm özellikleri ile, VMware Windows programların Linux ile kullanımı için var olan en pratik yaklaşım olarak görülebilir. Ayrıca, gerçek makinalara yaklaşan işlem hızı ve henüz diske zararı görünmeyen tek öykünücü sanal makina oluşu ile tercih edilme gerekçesi güçlenmektedir.

Son olarak, VMware'in ücretli lisansa tabi olmasına karşın özgür yazılım esasları ile geliştirilen bir proje olduğunu söyleyebiliriz. Biz, yine de henüz çok yavaş işleyen alternatifi öykünücü Win4Lin ve GPL lisanslı Wine'ı da denemenizi öneririz.

Bülent Özel
İstanbul Bilgi Üniversitesi
Bilgisayar Bilimleri